A de je kyrylycia?

На днях автор сього тексту дорадив ся перевірити, кулько гроший щи має на телефонови — и выхосновати на тото не аплікацію выд мобілного оператора, а USSD-код через звіздочку-решітку, гикой колись тото вшыткі чинили. Удповідьов на тото оператор ми загнав інформацію у форматови: „Na vashomu rakhunku…“ — и стало ми інтересно: ба чом сесь текст аж до днесь ся пише латинков, аж телефоны вже декадами бируют указовати кирилицю?

Як сьме писали перші СМС-кы

На щастя тот текст выд оператора знав єм декодовати, бо лиш сяк ся и писали перші СМС-кы. Як ся споминало в дакулькох спередущых публикаціях, первым телефоном автора сього тексту быв Siemens C-35, котрый кирилицю щи не спознавав спозад шора причин. Тогды помежи чилядьов нормално было писати СМС-кы ипен латинков; у тому нич чудного не было, усі на тото были навыкли.

„Y kilko hodin zavtra jdeme? Ja z sobov budu brati ti4ky taj isti. Napisi ci bude jti ujko Vasil.“
— сяку СМС-ку могли сьте найти у мене в телефонови даґде у роках 2002–2004

Куды пропали телефоны из кнопками?

У продовжіня нашої спередущої публикації за гычкофоны, хочеме розказати вам куды тай чого счезли телефоны из фізичныма ґомбами. Час носталґії Ги ся уже споминало, сякый телефон у многых из нас быв ипен первым телефоном, спозад чого дниська много люди берут го не лиш спозад його реалных параметрӯв ци моцности, ай

ІнтерфийсаМигаль

Кирилиця тай латинка

У середині 2000. року вже было доста доступных телефону, котрі могли нормално указовати кирилицю (бо были локалізовані, а не привезені з Чехув авадь Німцюв). Но не позираючи на тото, булшина людий помежи собов и так писали СМС-кы якраз латинков. Причина тому была дуже банална — сяк мож было економити гроші.

Так ся стало, ож СМС-ка, написана латинков, могла умістити 160 знакув (т. є. букв, пробілув и розділовых знакув), а СМС-ка кирилицьов — лишек 70. А спозад того, ож мобілні сервісы не были читаво дешеві у середині двотисячных (и щи не было тарифув из безлімітныма СМС-ками), та челядь економила як знала.

Кирилиця май „тяжка“?

Так ся стало, ож сам стандарт мобілных сітюв, котрый мав передавати текстові оповісткы, чинив ся из заміром на текст латинськыми літерами.

У 1993. рокови, у рамках стандартизації GSM, зайшов ся и сервіс SMS (Short Message Service) уже у цифровому форматови. Сам стандарт сформовав ся як концепція щи у середині 1980. року інженерами Фрідгелмом Гіллебрандом и Бернардом Папуортом, котрі ся якраз и дорадили, ож 160 знакув має быти руно доста обы передати „курту“ вповістку за хоть-што.

Сам стандарт мобілных сітюв робив так, ож муг передасти 160 знакув у рамках єдної оповісткы. Стандарт кодованя GSM 03.38 якраз має обмеженый набор симболув, котрі може репрезентовати, та бесіда йде якраз за 160 знакув лишек кедь убираєме из того набора.

Аж хочеме загнати инчакый знак, котрого у „бібліотеці“ стандарта GSM 03.38 не є, та мусай тот знак даяк закодовати. Обы тото зробити, телефон мусит конвертовати вповістку в другый формат кодованя — Unicode. В „юнікодови“ є многым май велика бібліотека доступных знакув, включно з кириличными буквами, но тото значит ож на репрезентацію каждого окремого знака мусай выділяти май много бітув інформації. Руно выдсі бере корінь тота технічна лімітація, спозад котрої СМС-ка кирилицьов могла мати вже лиш 70 знакув.

А чом тото доднесь сяк?

Минуло вже дві декады з того часу, як кирилиця стала плус-мінус привычным текстом на телефонови. Мобілні операторы вже много рокув поголовно мают в тарифови безлімітні СМС (маймало удну свої сіті), та челядникови не є смысла писати латинков, обы поекономити гроші. Тай нитко так вже не чинит.

Но та кедь сяк, та чого тогды мобілный оператор до сього дне заганят ми „na vashomu rakhunku“? Узират даяк абсурдно, ци не так? Но на тото направду сут обєктивні причины.

За первоє: ото пуддержка старых направ. Хоть булшина телефонув днеська добрі пуддержувут кирилицю, айбо оператор не може ся побизовати за ушыткі. Аж ваш стрыйко у селови щи має даяку стару Нокію в доброму станови, та треба, обы му системні оповісткы выд оператора так само приходили у читабелному виді.

За другоє: пуддержка ровмінґа и нелокалізованых телефонув. Хоть теоретично любый телефон може пуддержовати кирилицю, айбо даякый туріста из Індії авадь Японії буде мати в тому телефонови сім-карту, котра не чекала, ож треба юй буде декодовати кириличный текст. Операторы мусят ся додержовати стандарту, котрый буде набизувно добрі ся указовати на хоть-якому телефонови, выдкі бы сьте го не привезли.

За третьоє: хоть менш пріоритетно, тото є нагрузка на сіть. Хоть у наш час, кой вже всягды будуть стояти вышкы стандарту 5G авадь хоть 4G, даяка системна СМС-ка буде ся видіти цятков у морю трафіка, возможность покуртати вагу СМС-кы удвычі и так звучит доста резонно.

Скорше всього, таку системну оповістку кирилицьов вы вже ниґда и не увидите, бо тото перестає быти актуално — як самым операторам мобілных сітюв, так и хосновачам. Операторы старают ся посиловати люди хосновати мобілну аплікацію, де хосновач сам може справовати свойим акаунтом без потребы тямити ушыткі тоты USSD-коды. Тай самі хосновачі вже не так часто пишут оповісткы ипен через SMS; май радо хоснувут другі аплікації, месенджеры, котрі фунґуют через інтернет тай не мают тых старых лімітацій стандарту GSM (а тым булше, аж хотят загнати не лиш текст, но и зверечи фотькы из свальбы авадь путьованя, відео из даякого сята, авадь голосову вповістку). Класичні СМС-кы удходят у минулость, а разом з ними и їхні технічні обмеженя.

Жерела: Mobivity, Wikipedia, BBC