Проблемы переробкы пластика

Тяжко си представити світ без пластика — вун уже удносно давно став домак незаміннов и неуднятнов частьов нашого жывота. Но знаєме: пластик попри свуй хосен потребує многым май акуратного удношіня тай умітованя ги другоє смітя (хоть, на бану, дотеперь тото розумівут не вшыткі). На днешньый день не є ниякої проблемы з інформаційов за шкоду пластика, бо за тото розказувут у ошколі тай мож прочитати у книзі вадь на інтернетови. Знаєме, ож пластик палити не мож, бо тото шкодит атмосфері; ож не мож го просто выметати хотьде, бо вун ся сам по собі дуже довго розкладує; ож кедь вержеме пластик даґде на природі вадь у воду, та ним ся пак буде давити даяка звірька.

Даже здати пластик на переробку вто уже не одісея вдяку вшылиякым ініціативам — ги, наприклад, „еколоґічным острувкам“ компанії АВЕ: локаціям в Ужгороді тай Мукачові, де мож як уверечи простоє бытовоє смітя, так и здати на переробку пластик, скло, папірь и картон, бляшанкы и выхосновані батеркы, вадь подаґде ай лишити речі, котрым нич дуже не хыбит, айбо котрі вже не хоснуєте.

Переробка пластика вже натулько привычна про нас тема, ож ани не задумуєме ся, як она фунґує посправді. И кедь подако ся и інтересує, наприклад, тым, які сут филі пластика и зашто вни ся сортувут и перероблювут окреме, удповідално перероблює вадь має привычкы свідомо куповати май еколоґічні опції у бовті: біорозкладні міщукы, пакованя из переробленого пластика — та тото усе щи лиш часть проблемы переробкы, и майсмутна часть усе щи ся лишат удносно незнамов про булшину людий.

Бесіда за ефективнусть переробкы пластика, ци даже скорше за тото, накулько переробка нам ся видит ефективным рішіньом еколоґічных бід планеты. У нашому розуміньови переробка часто ся видит читавов панацейов и легкым спасіньом, айбо, на жаль, на ділі… менше як 10% пластику в світі ся перероблює, пишут у звіті Общества за економічну спувпрацю и розвуй (OECD) — и тото так є не завто, ож челядь не знає вадь свище ся здавати го на переробку, ай спозад того, ож днешня система переробкы пластика и култура вцілови потребувут комплексных структурных змін.

Поникайме на тото мало май конкретно.

Сут выробы, котрі переробці ся не пуддавут: наприклад, штось учиненоє из непереробльованого пластика ги ПВХ (полівініл хлорід, из котрого ся знавут чинити трубы) ци дакулькох разных филюв пластика, кажджый из свойов температуров плавліня тай жаданями д переробці. Окрем того, позад процеса хемічної деґрадації, выробы з переробленого пластика годні быти не такі муцні, як из нового,  а щи такі выробы мавут май высокый різік обсяговати токсичні домішкы з пережого хоснованя вадь контакту з другым смітьом перед переробков, и завто, попри шырокый спектер хоснованя переробленого пластика, вун парує не на вшыткі сферы жывота челядника, а в даякых специфічных сеґментах хосновати го такой не слобудно — наприклад, в упакованьови їдіня тай медицині. Зашто там алтернатив новому пластику раз не маєме, заприказуєме в окремуй статі.

Айбо майголовна проблема в другому!

Як думаєте, што є май дешево: выробити новый пластик (99% котрого, як зазначувут у Plastics for Change, чинит ся из копалин) ци переробити старый? Аж єсьте удповіли, ож уробити новый, та маєте правду — переробка тото сложный и удносно дорогый процес. Ціна на тону нового, свіжого пластика годна быти два вадь три раз май мала ги на тону переробленого; у комерційному контексті тото єден из головных факторув, здержувучых хоснованя переробленого пластика, бо при масштабнуй выробі тото розлука в міліоны.

Туй варта вповісти, ож процедура переробкы, попри вшыткый технолоґічный розвуй людства — процес часо- и — што май важно! — силозатратный. Філтрація пластика уд другого смітя, сортованя подля филя тото часто ручна вадь лиш часточно автоматизована робота. Людий приучувут вымітовати пластик удповідално, здавати на переробку конкретні типы ги, наприклад, PET¹ и HDPE², а дако даже знає, ож пластикові выробы перед здачов добрі бы полокати тай здоймати з них ушылиякі наліпинкы-етікеткы — айбо того не доста, и часто смітя на переробку проходит ищи додаточноє сортованя. В резултаті процес переробкы пожадує додаточні інвестиції, котрі на выробу нового пластика не треба.

Но и йсе щи не всьо: мало того, ож пластик тяжко переробльовати тай дорого хосновати переробленый, та щи й новый пластик на нынішнюй етапі технолоґічної еволуції выробляти стає щи май дешево!

Не так давно людство придумало новый выліпшеный метод добываня природного ґазу из пуд земли — фрекінґ (анґл. fracking), гідравлічноє розпучованя пластув рідинов пуд тиском (головно водов из піском авадь оксідом алумінія). Рідина ся запомповує у сверловины, розрыват пудземні пласты, и через щілины май легко выходят природный ґаз, ропа и солена вода. Кой тиск паде, ґранулы піску вадь оксіда алумінія держат тоты щілины удкрытыма. Фрекінґ учинив добываня ґазу многым май ефективным, бо на выході дає повно пропана, бутана, етана и метана. Из них лиш пропан и бутан сут основными цілями, бо тото інтересноє про ґазову індустрію паливо, а етан ся держит лиш побучным продуктом — позад того, його понука многым май высока ги пожаданя, и удповідно ціна на нього дуже низка. Як правило такі лишкы ся просто спалювут — тота практика хоть и шкодит атмосфері, айбо просто пущати в неї етан было бы щи май шкодливо.

Алтернативным хоснованьом про етан стала выроба пластика — и никавучи на вто, ож ун лишек субпродукт добываня пропану и бутану, фірма-добывач фактично дустає го почти задарь, и теоретично може продавати выробникам пластика за смішні гроші. Уд того розлука межи цінов на новый и переробленый пластик лиш росте.

Так хоснованя переробленого пластику ся ограничує до удповідалных бізнісув, котрі хотят зменшити свуй неґативный влив на еколоґію и продавати продукцію клієнтам, про котрых еколоґія є важна, вадь стімулує ся державными реґулаціями тай субсідіями, бо чинити штось из переробленого пластика — занятя само по собі економічно невыгодноє.

Но не всьо так пудло!

Хоть така смутна ситуація з переробков пластика и вганят у фрустрацію, не всьо так пудло, як ся видит. Выход є, и, як указує маленька побіда людства у битці за озоновый слуй (за котрый ищи недавно нас пужали, ож ун скоро домак пропаде), бируєме нашуй планеті помочи.

Запервоє, переробка — лиш єден из способув зменшити свуй неґативный влив на окружіня. По анґліцькы є девіза „reduce, reuse, recycle“, котра закликує „хосновати менше, хосновати повторно и переробльовати“ — причому ипен у такому шорі. Аж мы з вами бдеме куповати менше непотребу, убирати май еколоґічні алтернативы, розумно перевыхоснововати вшылиякі продукты, контейнеры, и здавати на переробку тото, што ся дає переробити — уже лиш тым учиниме значный внесок у еколоґію планеты. Даже аж не можеме домак ліквідовати груды смітя, продукованого людством, можеме маймало ся сфокусовати на тому, обы такі груды ся формовали май помалы.

Многі читаві корпорації и бізнісы сохтувут неетично перекладовати вину за еколоґічні проблемы на спожывачув. Уже сьме тото виділи у трафунках из концепційов карбоновго сліду, котрый у 2004. році радо популаризовала маркетінґова кампанія… ґазової и нафтової компанії BP, и котру в подакотрых трафунках великі компанії хоснувут ги спосуб зекономити на продукції ци вытягнути з клієнтув булше гроший — як, наприклад, опції у дакотрых авіалиній заплотити булше за рейс, обы „компензовати“ свуй карбоновый слід. Хоть кажджый из нас несе свою часть удповідалности за еколоґічный влив, айбо мусиме не забывати, ож читаву долю еколоґічного вливу чинят ипен великі бізнісы — нашоє діло, аж не хочеме жыти на єдному ґіґантському звалищови, тото, аж є можнусть, не нести свої гроші тым, ко ся свище и занехарює планету.

Но тай наконець годні сьте мати політичный влив на тото, як ся реґулує хоснованя, продаваня и переробка пластику. Екзістує повно всякых ініціатив у разных державах, напрямлені на ограниченя хоснованя тай продажув пластика, якый тяжко вадь невозможно переробляти, а межи тым субсідійовати переробку — вы можете тручати подобні процесы як на місному уровньови через личні ініціативы, інформованя другых авадь май еколоґічні практикы в гатарах свого бізніса, так и у май великому масштабі, прикапчувучи ся ид ушылиякым еколоґічным акціям, ходячи на удкрыті слуханя орґанув місного самосправованя ци помагавучи май великым реґіоналным, націоналным и межинародным кываням.